Staatssecretaris Bertram heeft een besluit genomen dat voor grote opschudding zorgt onder privacyvoorvechters en gewone Nederlanders. Met één pennenstreek maakt hij het mogelijk dat buitengewoon opsporingsambtenaren (boa’s) in het openbaar vervoer toegang krijgen tot de pasfoto’s van maar liefst twaalf miljoen Nederlanders uit het rijbewijzenregister.
Daarmee wordt de privacy van een enorme groep mensen opgeofferd, terwijl slechts een klein deel zich schuldig maakt aan zwartrijden.
Pasfoto’s van miljoenen Nederlanders beschikbaar voor ov-boa’s
Het rijbewijzenregister bevat de persoonsgegevens en pasfoto’s van twaalf miljoen Nederlanders. Dit register was oorspronkelijk bedoeld voor verkeersveiligheid en identificatie bij rijbewijzen. Met het besluit van Bertram wordt deze databank nu ook opengesteld voor ov-boa’s, die moeten toezien op orde en veiligheid in het openbaar vervoer en optreden tegen onder andere zwartrijden.
Dit betekent dat handhavers in het ov binnenkort kunnen beschikken over het gezicht van vrijwel iedere Nederlander met een rijbewijs, terwijl het overgrote deel van hen niets met het openbaar vervoer of zwartrijden te maken heeft gehad.
De maatregel is volgens critici buitenproportioneel. Zij wijzen erop dat er een klein aantal zwartrijders is, maar dat voor het aanpakken daarvan nu de privacy van miljoenen mensen op het spel wordt gezet. De gezichten van nette burgers worden zonder hun medeweten onderdeel van een databank waar handhavers in het ov toegang toe krijgen.
Salamitactiek en sluipende uitbreiding van bevoegdheden
Velen zien in de aanpak van Bertram een typisch voorbeeld van de zogenoemde salamitactiek. Met kleine, ogenschijnlijk logische stapjes wordt de inzet van persoonsgegevens langzaam steeds verder uitgebreid. Wat ooit begon als een register voor verkeersdoeleinden, wordt nu al gebruikt voor het bestrijden van relatief kleine overtredingen zoals zwartrijden.
Dit roept grote zorgen op bij privacywaakhonden en burgers die zich afvragen waar de grens ligt.
