Een goed evenwicht lijkt vanzelfsprekend totdat het moeilijker wordt om stabiel te staan of veilig te lopen. Vooral op latere leeftijd kan het evenwicht geleidelijk veranderen. Soms merkt iemand het eerst tijdens het opstaan uit een stoel, het draaien tijdens het lopen, het traplopen of het wandelen op een ongelijke ondergrond.
Minder stabiel zijn betekent niet automatisch dat iemand ernstig ziek is. Het evenwicht wordt beïnvloed door verschillende factoren, waaronder spierkracht, zicht, het binnenoor, zenuwprikkels, medicijnen, lichamelijke conditie en de omgeving waarin iemand beweegt.
Sommige dagelijkse gewoonten kunnen het probleem echter onnodig groter maken.
Het goede nieuws is dat veel van deze gewoonten kunnen worden aangepast. Door aandacht te besteden aan beweging, schoeisel, verlichting, medicijngebruik en de inrichting van het huis kan iemand vaak veiliger en zekerder bewegen.
Hieronder bespreken we enkele veelgemaakte fouten die het evenwicht bij ouderen kunnen beïnvloeden.
1. Te weinig bewegen
Een van de meest voorkomende problemen is simpelweg te weinig lichamelijke activiteit.
Wanneer iemand minder beweegt, worden de spieren geleidelijk minder sterk. Vooral de spieren van de benen, heupen en romp zijn belangrijk voor stabiliteit.
Wie lange tijd veel zit, kan merken dat opstaan moeilijker wordt en dat wandelen meer inspanning kost.
Ook het evenwicht kan achteruitgaan wanneer het lichaam weinig wordt uitgedaagd.
Dat betekent niet dat ouderen zware trainingen moeten doen.
Regelmatig wandelen, lichte krachttraining en eenvoudige evenwichtsoefeningen kunnen al een waardevolle bijdrage leveren.
Begin rustig
Als u lange tijd weinig hebt bewogen, begin dan met korte wandelingen en eenvoudige oefeningen.
Bouw de activiteit geleidelijk op.
Wanneer u onzeker bent tijdens het lopen, zorg dan dat er iemand in de buurt is of gebruik een stevige ondersteuning die geschikt is voor uw situatie.
2. Alleen wandelen en krachttraining vergeten
Wandelen is uitstekend voor de algemene conditie, maar het is niet de enige vorm van beweging die belangrijk is.
Spieren helpen het lichaam namelijk stabiel te houden.
Vooral de benen en heupen spelen een grote rol bij het opvangen van kleine verstoringen van het evenwicht.
Eenvoudige oefeningen zoals gecontroleerd opstaan uit een stoel kunnen helpen om de beenspieren te trainen.
Andere mogelijkheden zijn:
- rustig op de tenen gaan staan;
- de hielen optillen;
- gecontroleerd opstaan en weer gaan zitten;
- lichte oefeningen met een elastiek;
- eenvoudige beenoefeningen.
Doe oefeningen bij voorkeur op een veilige plek en houd indien nodig een stevig oppervlak binnen handbereik.
