Steeds meer Nederlanders wikkelen hun paspoort in aluminiumfolie nadat ze een verborgen risico hebben ontdekt waar veel mensen nooit bij stilstaan.
Wie goed oplet op luchthaven Schiphol, kan een opvallend tafereel tegenkomen. Sommige reizigers halen namelijk een paspoort uit hun tas dat zorgvuldig is ingepakt in aluminiumfolie.
Dat lijkt op het eerste gezicht misschien vreemd, maar voor veel mensen draait het om de bescherming van hun persoonlijke gegevens. Nederlanders staan erom bekend privacy belangrijk te vinden en die houding nemen ze ook mee als ze op reis gaan.
Toch is dit verschijnsel zeker niet beperkt tot Nederland. Ook in veel andere landen kiezen reizigers ervoor hun paspoort in aluminiumfolie te wikkelen. Dat geldt vooral voor mensen met een ouder biometrisch paspoort, dat volgens sommigen minder goed beschermd is tegen ongewenst uitlezen.
De verklaring ligt in de technologie die al ruim twintig jaar deel uitmaakt van moderne paspoorten. Biometrische paspoorten zijn uitgerust met een RFID chip die gegevens kan uitwisselen via radiogolven. RFID staat voor Radio Frequency Identification.
Op de chip staan onder meer je naam, pasfoto en twee vingerafdrukken. Omdat het paspoort geen ingebouwde batterij heeft, wordt de chip pas geactiveerd wanneer deze dicht bij een kaartlezer komt. Dat gebeurt via een ultradunne antenne die rondom de chip is verwerkt en de energie opvangt van het radiosignaal van de lezer.
Waar het foliegebruik vandaan komt
Beveiligingsexpert Bruce Schneier zorgde begin deze eeuw voor de bekendheid van deze truc.
Hij wees toen al op de privacyrisico’s van contactloze chips en noemde huishoudfolie een goedkope manier om ongewenst radiocontact tegen te houden.
Dat advies verspreidde zich razendsnel onder reizigers die hun gegevens liever niet prijsgaven, mede omdat de eerste generatie documenten nog nauwelijks versleuteling kende.
Later demonstreerde de Duitse Chaos Computer Club met eigen leesapparatuur hoe zulke chips reageren op een signaal uit de omgeving.
De hackersvereniging raadde privacybewuste burgers eveneens aan om folie te gebruiken en wees daarnaast op gemetalliseerde beschermhoesjes. Zulke demonstraties kregen destijds veel aandacht, waardoor het idee ontstond dat iedere voorbijganger met een leesapparaat zomaar een paspoort kon uitlezen.
