Je bent zeker niet de enige.
Voor veel mensen is kwijlen tijdens het slapen iets wat af en toe gebeurt zonder dat er iets ernstigs aan de hand is. Wanneer je diep slaapt, ontspannen je kaak en gezichtsspieren zich, kan je mond een beetje opengaan en kan speeksel eenvoudig naar buiten lopen.
Niets bijzonders dus.
Maar er zijn situaties waarin nachtelijk kwijlen wél interessant wordt om in de gaten te houden.
Vooral wanneer het plotseling begint, bijna iedere nacht voorkomt of samengaat met andere klachten zoals luid snurken, ademstops, problemen met slikken of opvallende veranderingen in het spreken.
Is kwijlen tijdens het slapen normaal?
In de meeste gevallen wel.
Tijdens de slaap slik je minder vaak dan wanneer je wakker bent. Speeksel dat zich in je mond verzamelt, krijgt daardoor meer kans om naar buiten te lopen, vooral wanneer je met je mond open slaapt.
Ook je slaaphouding speelt een belangrijke rol.
Wie op de zij of op de buik slaapt, krijgt te maken met de zwaartekracht. Speeksel dat je normaal gesproken automatisch zou doorslikken, kan daardoor gemakkelijker langs de mondhoek naar buiten lopen.
Daar komt nog iets bij: veel mensen ademen ‘s nachts gedeeltelijk door hun mond omdat hun neus wat verstopt zit.
Dat kan bijvoorbeeld komen door:
- hooikoorts of andere allergieën;
- een verkoudheid;
- droge lucht in de slaapkamer;
- een verstopte neus;
- irritatie van de luchtwegen;
- of simpelweg je slaaphouding.
Een nat kussen betekent dus zeker niet automatisch dat er een gezondheidsprobleem is.
Kwijlen betekent niet automatisch dat je diep en gezond slaapt
Op internet wordt soms beweerd dat mensen die tijdens hun slaap kwijlen bijzonder diep of goed slapen.
Dat klinkt aantrekkelijk, maar zo eenvoudig is het niet.
Kwijlen is geen betrouwbare maatstaf voor de kwaliteit van je nachtrust.
Je kunt kwijlen omdat je mond openvalt, omdat je op je zij ligt of omdat je neus gedeeltelijk verstopt is. Dat vertelt op zichzelf weinig over hoe herstellend je slaap werkelijk is.
Daarom moet je nachtelijk kwijlen niet zien als een soort bewijs dat je “extra goed” hebt geslapen.
Wanneer verdient nachtelijk kwijlen wél aandacht?
Een incidenteel nat kussen is meestal geen reden tot ongerustheid.
Het wordt interessanter wanneer het probleem duidelijk verandert of gepaard gaat met andere symptomen.
Let vooral op wanneer:
- je bijna iedere nacht veel kwijlt;
- je extreem hard snurkt;
- iemand merkt dat je tijdens het slapen regelmatig stopt met ademen;
- je overdag ook ongecontroleerd speeksel verliest;
- je moeite hebt met slikken;
- je plotseling anders of onduidelijk gaat praten.
Vooral problemen met slikken of spreken verdienen aandacht.
Dat betekent niet automatisch dat er iets ernstigs aan de hand is, maar dergelijke klachten kunnen verschillende medische oorzaken hebben en verdienen beoordeling door een arts.
Waarom gebeurt het vooral ‘s nachts?
Tijdens de slaap verandert de manier waarop je ademt, slikt en je spieren gebruikt.
Wanneer je neus vrij is, adem je meestal gewoon door je neus. Maar als de neus verstopt raakt, kan je lichaam automatisch overschakelen op mondademhaling.
Je mond blijft dan gedeeltelijk open.
Tegelijkertijd slik je minder vaak dan overdag.
Het resultaat?
Speeksel kan zich gemakkelijker verzamelen en uiteindelijk langs je lippen naar buiten lopen.
Als je bovendien op je zij ligt, helpt de zwaartekracht een handje mee.
Het is dus vaak een combinatie van mondademhaling, slaaphouding en minder vaak slikken.
Een verstopte neus kan een belangrijke rol spelen
Als je bijna iedere nacht met een verstopte neus wakker wordt, kan dat een belangrijke aanwijzing zijn.
Allergieën, verkoudheid, droge lucht en chronische neusverstopping kunnen ervoor zorgen dat je tijdens het slapen gemakkelijker door je mond gaat ademen.
Ook anatomische factoren, zoals een afwijkend neustussenschot, kunnen bij sommige mensen bijdragen aan een verstopte neus.
In zo’n situatie is het niet vreemd dat je ‘s ochtends een droge mond én een nat kussen hebt.
Het lijkt misschien tegenstrijdig, maar beide kunnen tegelijkertijd voorkomen.
Reflux kan soms extra speeksel veroorzaken
Een andere mogelijke oorzaak is gastro-oesofageale reflux.
Wanneer maaginhoud terugstroomt richting de slokdarm en keel, kan dat irritatie veroorzaken.
Het lichaam kan daarop reageren met extra speekselproductie. Speeksel helpt namelijk bij het neutraliseren en wegspoelen van zuur.
Sommige mensen merken daarbij duidelijk brandend maagzuur.
Bij anderen zijn de klachten minder opvallend.
Mogelijke verschijnselen zijn bijvoorbeeld een zure smaak, oprispingen, een geïrriteerde keel of klachten die vooral ‘s nachts optreden.
Nachtelijk kwijlen alleen bewijst echter niet dat je reflux hebt.
Wat kun je proberen?
Als je merkt dat klachten vooral ontstaan na een zware late maaltijd, kan het helpen om niet vlak voor het slapen uitgebreid te eten.
Ook kan het nuttig zijn om te letten op voedingsmiddelen of dranken die bij jou klachten uitlokken.
