Wie had gedacht dat een doodgewone aardappel nog eens tot superfood werd gebombardeerd? Het is een plant die in ondergrondse knollen een energievoorraad aanlegt in de vorm van zetmeel. Deze stengelknollen werken wij al generaties lang met smaak naar binnen in allerlei vormen en maten. In schijfjes, partjes of blokjes, met of zonder schil, gekookt, gebakken, gepureerd, gesauteerd en gefrituurd.
Wat zijn aardappelen?
Aardappelen zijn de knollen van de aardappelplant. Spaanse ontdekkingsreizigers introduceerden de knollen in het begin van de 16e eeuw in Europa. Solanum Tuberosum is de naam van het aardappelsoort die wereldwijd het meest geteeld wordt. Plantkundig behoort de aardappel tot de nachtschadefamilie, net als de tomaat, paprika, aubergine en tabaksplant. Oorspronkelijk komt de aardappel uit Zuid-Amerika (Perú), en werd tijdens de ontdekkingsreizen en koloniale overheersing meegenomen naar Europa. Tegenwoordig is de aardappel niet meer weg te denken uit de Westerse en ook de Nederlandse keuken.
Door kruisingen en rassenveredeling zijn er tegenwoordig vele aardappelrassen met verschillende eigenschappen. Het aantal wordt geschat op zo’n 1500-2000 soorten. Er zijn kruimige aardappelen, die uit elkaar vallen als je ze gekookt hebt. Die zijn bij uitstek geschikt voor puree. Andere soorten blijven steviger. Die worden dan weer veel gebruikt voor gebakken aardappels. Er zijn grote aardappelen en er zijn kleine, krielaardappeltjes.
Wist je dat...
- Nederlanders jaarlijks wel 26 kilo aardappelen per persoon eten?
- Aardappels worden nu in 160 landen over de hele wereld geteeld?
- Vincent van Gogh het meest trots was op zijn schilderij ‘de aardappeleters’? Het werk toont een boerenfamilie die aardappels eet.
Voedingswaarde van aardappelen
Het knolgewas bestaat voornamelijk uit koolhydraten en bevat kleine hoeveelheden eiwitten en vezels. De voedingswaarde van de aardappel kan variëren en is afhankelijk van het ras en de bereidingswijze.
Aardappelen bevatten vezels, vitamines en mineralen. Ze geven energie en helpen voor een goede darmwerking. De aardappel bevat dan ook diverse vitamines en mineralen die in pasta en rijst niet voorkomen. Aardappelen zijn rijk aan voedingsvezels die een positief effect kunnen hebben voor de werking van je darmen. De vezels die je in aardappelen terugvindt bevatten ‘van nature resistent zetmeel’. Dit is een voedingsvezel dat niet verteerd wordt in de dunne darm en gefermenteerd in de dikke darm. Dit heeft een positieve invloed op de darmflora. Daarnaast zorgen voedingsvezels voor een gevoel van verzadiging.
De pieper - en dan vooral de schil - zit boordevol kalium, zelfs meer dan in een banaan. Een kaliumrijk dieet kan hoge bloeddruk en de ontwikkeling van diabetes tegengaan. Daarnaast bevatten de schillen van aardappels een soort vezel genaamd resistent zetmeel, dat bijdraagt aan een betere glucoseregulatie, een gezonder lipidenprofiel (vetspectrum) en een groter gevoel van verzadiging.
Piepers zijn een goede bron van vitamine B6. Deze vitamine speelt een vitale rol in de stofwisseling van eiwitten, koolhydraten en vetten. Vergeleken met eenzelfde portie gekookte aardappelen leveren gekookte pasta en rijst ongeveer 75 procent meer calorieën, minder kalium en geen vitamine C. Gekookte aardappelen bevatten ongeveer evenveel vezels als volkorenpasta en groenten en dubbel zoveel als bruine rijst.
In één aardappel zit gemiddeld al een kwart van de dagelijks aanbevolen hoeveelheid vitamine B6. Een portie gekookte aardappelen van 200 gram geeft je zo’n 18 mg vitamine C; ongeveer een kwart van wat je op een dag nodig hebt. Vooral kalium komt veel voor in de aardappel: met één portie aardappelen heb je al bijna de helft van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid van dit mineraal binnen.
Zijn aardappelen gezond? Voordelen
Jazeker! Door regelmatig aardappelen in je voedingspatroon op te nemen, profiteer je van diverse verrassende gezondheidsvoordelen.
- Verlaagt de bloeddruk: Aardappelen bevatten een aantal mineralen en plantaardige stoffen die je bloeddruk kunnen helpen verlagen.
- Goed voor de stofwisseling: Piepers zijn een goede bron van vitamine B6. Deze vitamine speelt een vitale rol in de stofwisseling van eiwitten, koolhydraten en vetten.
- Rijk aan Kalium: Aardappelen zitten vol verschillende mineralen die heel belangrijk zijn voor een gezond lichaam. Samen met chloride en natrium zorgt deze stof dat de vochtbalans en bloeddruk goed in balans blijven. Als je een te hoge bloeddruk hebt, kan extra kalium een bloeddrukverlagende functie hebben.
- Bevatten vitamine C: Een aardappel is ook een prima bron is van vitamine C. Vul dat aan met wat andere groenten en fruit en je haalt de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid gemakkelijk.
- Vitamine B6: In één aardappel zit gemiddeld al een kwart van de dagelijks aanbevolen hoeveelheid vitamine B6. Vitamine B6 is een belangrijke stof voor onze stofwisseling en de werking van bepaalde hormonen en het is nodig voor de groei, bloedaanmaak en een goede werking van het immuunsysteem en het zenuwstelsel.
- Goed voor je darmen: Aardappelen bevatten veel vezels en dat is goed voor je darmen.
- Meestal met groenten gegeten: Aardappelen zijn echte Hollandse kost: je eet ze meestal samen met groente en iets van vlees, vis of een vega vervanger. Juist die combinatie maakt piepers ook gezond. Aardappelen zorgen er dus voor dat je wat vaker groenten op je bord hebt.
