Hij schoof zijn telefoon in zijn binnenzak. ‘Je hoort alleen wat je wilt horen.’
Dat was zijn favoriete manier om een feit te veranderen in mijn tekortkoming.
De financiële stukken kwamen twee dagen voor de zitting binnen. Maarten had ze keurig laten ordenen. Op de eerste pagina stond zijn inkomen. Daarna volgden de kosten die hij voor de jongens had betaald, waaronder drie sportkampen, twee nieuwe fietsen en een weekend in een hotel op de Veluwe.
Onder aan het overzicht stond een regel: structurele ouderlijke zorg, drie avonden per week.
Ik keek naar de data. Op twee van die avonden had ik Finn naar de huisartsenpost gebracht vanwege een allergische reactie. Op de derde had Maarten een foto vanuit het appartement in Amsterdam naar de jongens gestuurd. Hij stond in de keuken met een glas wijn. Achter hem was de stad te zien.
Ik had die foto nog op mijn telefoon.
‘Dat is geen bewijs dat hij er niet was,’ zei Marieke. ‘Maar het maakt de lijst wel minder vanzelfsprekend.’
‘Hij heeft het zelf ingevuld.’
‘Dat gaan we ook zeggen.’
Maartens advocaat stelde tijdens de zitting dat hij de praktische en financiële middelen had om de jongens “meer continuïteit” te bieden. Mijn werk was parttime, mijn huurwoning had geen tuin en ik had geen au pair. Ik had de jongens nooit iets tekortgedaan, maar bij het horen van die opsomming voelde het alsof mijn leven werd teruggebracht tot vierkante meters en beschikbaarheid.
‘Mevrouw Van Dijk werkt vier dagen per week,’ zei hij. ‘Meneer Vermeer kan zijn agenda naar eigen inzicht indelen.’
‘Dat is niet hetzelfde als zelf de kinderen verzorgen,’ zei Marieke.
De rechter keek op van haar aantekeningen. ‘Dat zal ik beoordelen aan de hand van de feiten.’
Maarten keek naar mij. Niet boos. Bijna verveeld.
Toen de rechter Finn en Mees naar binnen liet komen, gingen ze naast elkaar zitten. Hun jassen waren nat van de regen. Mees hield zijn handen tussen zijn knieën. Finn had zijn grijze jasje dichtgeknoopt, ook al was het in de zittingszaal warm.
De rechter vroeg eerst hoe het op school ging. Daarna of ze wisten wat de zitting inhield.
‘Een beetje,’ zei Finn.
‘Wat hebben jullie gehoord?’
Mees keek naar Maarten. Die glimlachte naar hem.
‘Dat we moeten zeggen waar we willen wonen,’ zei Mees.
‘Ik wil vooral weten hoe jullie je dagen beleven,’ zei de rechter. ‘En of er iets is waar volwassenen rekening mee moeten houden.’
Finn zei niets. Zijn blik gleed naar de stapels stukken voor zijn vader. Ik zag hem tellen. Hij telde altijd met zijn ogen wanneer hij gespannen was.
De rechter herhaalde dat ze niet hoefden te kiezen. Toen vroeg ze of er nog iets was wat de rechtbank moest weten.
Finn stak zijn hand in zijn jaszak.
Nu lag het schrift op tafel.
‘Waar heb je dit gevonden?’ vroeg de rechter.
‘Op papa’s bureau. Het lag onder zijn agenda. Ik nam het mee toen ik mijn oplader zocht.’
Maarten schudde zijn hoofd. ‘Dat is privé.’
‘Van wie is het?’ vroeg de rechter.
‘Van mij,’ zei Maarten. ‘Het is een planning.’
Finn keek op. ‘U zei dat ik het niet mocht meenemen.’
‘Finn, dit is geen plek om—’
‘Meneer Vermeer,’ zei de rechter. ‘Laat hem uitspreken.’
Finn sloeg het schrift open. De eerste bladzijde was volgeschreven met data en tijden. Zijn naam en die van Mees stonden bovenaan. Daaronder stonden korte aantekeningen in Maartens handschrift.
Dinsdag: jongens ophalen, eten, bedtijd.
Donderdag: huiswerk en voetbal.
Zondag: hele dag samen.
De meeste regels waren voorzien van een vinkje. Sommige hadden er twee.
‘Wat is dit?’ vroeg de rechter.
Finn hield zijn vinger bij een regel. ‘Papa zei dat ik moest onthouden dat hij ons op donderdag altijd naar bed bracht. Maar op die dag was hij er niet. Mees had koorts en ik bleef bij hem.’
Maarten stond op. Zijn stoel schraapte over de vloer.
‘Ik heb die avond gebeld.’
‘Je was in Amsterdam,’ zei Finn. ‘Je stuurde een foto.’
De rechter vroeg Maarten om weer te gaan zitten. Hij deed het, maar zijn gezicht was nu niet langer ontspannen.
Ik voelde dat mijn handen onder de tafel in elkaar grepen. In het schrift stonden tientallen regels. Niet alleen over de jongens. Op de binnenkant van de kaft zat een gevouwen vel papier, vastgeklemd achter een elastiek.
Finn pakte het eruit.
‘Dit zat erbij,’ zei hij. ‘Ik wist niet wat het was.’
Maarten sloeg zijn hand naar voren. Zijn advocaat hield hem tegen.
‘Blijf zitten,’ zei de rechter.
Het papier was een afdruk van een e-mail. Bovenaan stond de naam van Maarten. Daaronder een bericht aan zijn financieel directeur, met een kopie aan zijn advocaat.
Zorg dat de zorgmomenten als ouderlijke aanwezigheid worden geregistreerd. De rechtbank hoeft geen onderscheid te maken tussen mijn aanwezigheid en de aanwezigheid van de oppas. Als de jongens bij mij staan ingeschreven, kan de schooloverdracht voor de zomer worden geregeld.
Ik las de zin twee keer. De woorden veranderden niet.
Maarten ademde langzaam uit. ‘Dat is uit zijn verband gehaald.’
‘Hoe?’ vroeg de rechter.
