Helena keek door de zaal.
“Technisch uitstekend.”
Een paar leerlingen gingen iets rechter staan.
“Maar jullie zijn vergeten waarvoor techniek bedoeld is.”
“Waarvoor dan?” vroeg iemand.
“Om iets te kunnen vertellen.”
Ze wees naar de spiegelwand.
“Niet om jezelf twintig keer per minuut te controleren en te bepalen of je dunner, hoger of beter bent dan degene naast je.”
Ze liep naar Emma.
“Ballet is streng genoeg zonder dat dansers elkaar nog kleiner maken.”
Emma begon te huilen.
Helena omhelsde haar.
Het was geen lang dramatisch moment.
Gewoon een grootmoeder die haar kleindochter vasthield.
Daarna keek Valentijn naar zijn leerlingen.
“Ik wil weten wie die opmerkingen heeft gemaakt.”
Helena draaide zich onmiddellijk om.
“Nee.”
Hij keek verbaasd.
“Nee?”
“Als u nu schuldigen gaat aanwijzen, leren ze alleen hun opmerkingen zachter te maken.”
“Wat stelt u dan voor?”
Helena keek naar de klok.
“U hebt nog vijftig minuten les.”
“Ja.”
“Geef les.”
Valentijn staarde haar aan.
Toen begreep hij het.
Hij draaide zich naar zijn groep.
“Allemaal naar het midden.”
De leerlingen gehoorzaamden.
“Vandaag geen sprongen.”
Een paar gezichten veranderden.
“Geen pirouettes.”
Hij wees naar Helena.
“Vandaag leren we kijken.”
Helena trok één wenkbrauw op.
“Ik heb niet gezegd dat ik les zou geven.”
Valentijn glimlachte voor het eerst.
“Dan vraag ik het nu wel netjes.”
Een paar leerlingen lachten voorzichtig.
Helena keek naar Emma.
Emma glimlachte door haar tranen heen.
“Vooruit dan.”
De volgende vijftig minuten veranderden de sfeer in de studio volledig.
Helena liet hen geen spectaculaire combinaties uitvoeren.
Ze vroeg hen te lopen.
Gewoon lopen.
Van de ene kant van de studio naar de andere.
“Waar ga je naartoe?” vroeg ze.
Een danser antwoordde:
“Naar de andere kant.”
“Saai.”
De groep lachte.
“Probeer opnieuw.”
Ze liet hen dezelfde acht passen lopen alsof ze iemand tegemoetgingen van wie ze hielden.
Daarna alsof ze die persoon voorgoed verlieten.
De passen waren hetzelfde.
De lichamen niet.
Toen begrepen ze wat ze bedoelde.
Bij Emma bleef Helena langer staan.
“Je probeert klein te worden.”
Emma keek haar verbaasd aan.
“Wat?”
“Je trekt je schouders in voordat iemand zelfs maar naar je kijkt.”
Ze legde twee vingers tegen Emma’s rug.
“Je vraagt toestemming om ruimte in te nemen.”
Emma’s ogen werden rood.
“Niet doen.”
“Hoe?”
Helena glimlachte.
“Begin met rechtop staan.”
Emma deed het.
“Goed.”
Dat was alles.
Aan het einde van de les applaudisseerde niemand.
Niet omdat ze niet onder de indruk waren.
Maar omdat het vreemd zou hebben gevoeld.
Helena had geen voorstelling gegeven.
Ze had iets teruggebracht wat de zaal blijkbaar kwijt was geraakt.
Toen ze haar tas pakte, kwam Valentijn naar haar toe.
“Mevrouw De Winter?”
“Helena.”
“Helena.”
Hij aarzelde.
“Wilt u terugkomen?”
