Hoe herken je mogelijke cognitieve veranderingen?
Let vooral op veranderingen die regelmatig terugkomen en duidelijk anders zijn dan vroeger:
- moeite met het onthouden van recente gebeurtenissen;
- steeds dezelfde vragen of verhalen herhalen;
- vaker naar woorden moeten zoeken;
- moeite krijgen met plannen of organiseren;
- problemen met ingewikkelde taken zoals administratie;
- verdwalen op een plek die iemand goed kent;
- moeite met het volgen van gesprekken of instructies.
Eén keer iets vergeten is natuurlijk normaal. Het wordt vooral belangrijk wanneer de problemen vaker voorkomen, toenemen of het dagelijks functioneren beïnvloeden.
Niet alleen geheugenproblemen zijn belangrijk
Alzheimer kan zich op verschillende manieren uiten. Sommige mensen krijgen in het begin bijvoorbeeld vooral problemen met taal, planning, ruimtelijk inzicht of het uitvoeren van dagelijkse taken.
Ook veranderingen in gedrag of stemming kunnen voorkomen, zoals:
- minder interesse in vroegere hobby’s;
- toenemende terugtrekking;
- moeite met het nemen van beslissingen;
- veranderingen in persoonlijkheid;
- minder initiatief.
Deze symptomen hebben echter veel mogelijke oorzaken en betekenen op zichzelf niet dat iemand Alzheimer heeft.
Welke factoren spelen een rol?
Het risico op dementie wordt door meerdere factoren beïnvloed. Leeftijd is een belangrijke risicofactor, maar ook erfelijke aanleg en bepaalde gezondheidsproblemen kunnen een rol spelen.
Factoren die samenhangen met een hoger risico zijn onder andere:
- hoge bloeddruk;
- diabetes;
- weinig lichamelijke activiteit;
- overgewicht;
- roken;
- bepaalde hart- en vaatziekten;
- gehoorverlies;
- sociaal isolement.
Niet iedereen met een risicofactor ontwikkelt dementie. Risicofactoren geven alleen aan dat de kans in bepaalde omstandigheden kan toenemen.
Wat kun je zelf doen?
Een gezonde leefstijl kan bijdragen aan een gezonde hersenfunctie en kan verschillende risicofactoren voor dementie verminderen.
1. Beweeg regelmatig
Wandelen, fietsen, zwemmen of andere vormen van lichaamsbeweging zijn goed voor de algemene gezondheid en het hart- en vaatstelsel.
2. Eet gevarieerd
Een voedingspatroon met veel groenten, fruit, volkorenproducten, noten, vis en gezonde vetten past binnen een gezonde leefstijl.
3. Houd bloeddruk en bloedsuiker onder controle
Een goede behandeling van hoge bloeddruk en diabetes is belangrijk voor de gezondheid van hart en bloedvaten én daarmee voor de hersenen.
