Wanneer mensen denken aan de eerste signalen van de ziekte van Alzheimer, denken ze meestal aan geheugenproblemen.
Een naam vergeten. Niet meer weten waar je iets hebt neergelegd. Een afspraak vergeten. Of plotseling moeite hebben met een woord dat je normaal zonder nadenken gebruikt.
Maar er is nog een ander zintuig dat onderzoekers al jaren bestuderen in verband met cognitieve achteruitgang: de reukzin.
En juist daarom kan iets ogenschijnlijk kleins opvallen tijdens een alledaags moment, zoals het douchen.
Stel je voor dat je een douchegel gebruikt die je al jaren kent. Je kent de geur bijna automatisch. Maar op een dag merk je dat je de geur nauwelijks kunt herkennen of zelfs helemaal niet kunt plaatsen.
Dat betekent zeker niet dat je Alzheimer hebt.
Toch kan een aanhoudende verandering in het vermogen om bekende geuren te herkennen een reden zijn om er wat beter op te letten, vooral wanneer er daarnaast andere veranderingen in geheugen of denken optreden.
Onderzoek heeft namelijk laten zien dat een verminderd vermogen om geuren correct te identificeren samenhangt met een verhoogd risico op cognitieve achteruitgang en dementie.
👃 Waarom is ruiken interessant voor onderzoekers?
Ruiken lijkt op het eerste gezicht vooral iets van de neus te zijn.
Maar om een geur daadwerkelijk te herkennen, moet de informatie vanuit de neus door verschillende hersengebieden worden verwerkt. Geurherkenning is bovendien nauw verbonden met herinneringen en het herkennen van bekende dingen.
Daarom onderzoeken wetenschappers al langere tijd of veranderingen in het reukvermogen kunnen dienen als een vroeg signaal van veranderingen in de hersenen.
Bij mensen met Alzheimer en sommige andere vormen van dementie komt een verminderd vermogen om geuren te herkennen relatief vaak voor. Maar hetzelfde verschijnsel kan ook andere oorzaken hebben.
Dat laatste is belangrijk.
Een slechtere reukzin betekent dus niet automatisch Alzheimer.
Een verstopte neus, verkoudheid, allergieën, roken, bepaalde medicijnen, leeftijdsgebonden veranderingen en andere aandoeningen kunnen het reukvermogen eveneens beïnvloeden.
