– Galina Viktorovna, u hebt Sonja geen taart gegeven. Ze stond naast Kirill en Masja te wachten.
Mijn schoonmoeder keek op. Het mes hield ze nog steeds in haar hand.
– Irina, ik ben hier geen serveerster. Als jouw dochter taart wilde, had ze het jou kunnen vragen. Jij bent haar moeder, dus dan had jij haar een stuk moeten geven.
Olga stopte met het roeren van haar suiker in haar koffie.
Andrej keek naar zijn moeder.
Ik verhief mijn stem niet.
– Daar gaat het niet om. U hebt de kinderen zelf geroepen. U riep Kirill, u riep Masja. Sonja stond een halve meter bij u vandaan. Hebt u haar bewust overgeslagen?
Galina Viktorovna legde het mes neer en veegde haar vingers af met een servet.
– Wil je nu vanwege een stuk taart op Olgas verjaardag een familieraad bijeenroepen?
– Ik stelde een heel eenvoudige vraag.
– Dan krijg je een even eenvoudig antwoord. Kirill en Masja zijn mijn kleinkinderen. Hen heb ik geroepen. Jouw dochter is mijn kleindochter niet, Irina. Ik begrijp niet hoe lang jullie nog van mij verwachten dat ik iets speel wat ik niet voel.
Ik hoorde Sonja achter me haar bord op de vensterbank zetten.
Andrej schoof zijn stoel abrupt naar achteren.
– Mam, je weet heel goed dat Sonja alles hoort. Zelfs als jij je eigen ideeën over familie hebt, waarom moet je dit dan zeggen waar een kind van zeven bij is?
Galina Viktorovna draaide zich naar hem toe.
– Andrej, maak me niet tot een monster. Ik heb het meisje toch niet uit mijn huis gezet? Ze komt met jullie mee, zit aan mijn tafel en eet mijn eten. Wat wil je nog meer van me?
– Op zijn minst zou je haar niet voor iedereen moeten laten merken dat de andere kinderen voor jou eerste keus zijn en zij ergens onderaan staat, antwoordde Andrej. – Dit was niet de eerste keer.
– Maak geen drama van iets wat er niet is. Jij hebt drie jaar geleden besloten haar te adopteren. Ik heb je niet tegengehouden. Maar waarom zou jouw beslissing automatisch ook de mijne moeten worden?
Olga streek zenuwachtig door haar haar.
– Mam, misschien is het genoeg? Jullie maken nu echt van één stuk taart een vergadering van de familieraad.
Ik keek haar aan.
– Olya, die vergadering begon niet nu. Die begon toen een volwassene besloot een kind duidelijk te maken welke plaats ze volgens haar had.
Olga zuchtte.
– Ira, ik zeg niet dat mama gelijk heeft. Maar Sonja is een kind. Over een uur is ze het vergeten. Geef haar gewoon een stuk taart en dan is het voorbij.
Sonja kwam plotseling zelf dichterbij.
– Tante Olya, ik wil de taart nu toch niet meer. Eerst wilde ik wel, maar nu niet meer. Mam, kunnen we naar huis?
Galina Viktorovna trok geïrriteerd haar wenkbrauwen op.
– Zie je wel, Irina? Het kind heeft zelf al besloten. En toch ga jij dit tot het einde van de avond blijven opblazen.
Ik liep naar mijn dochter en nam het lege bord van haar over.
– Nee, Galina Viktorovna. Tegen het einde van de avond zal er helemaal geen verhaal meer zijn. Sonja wil naar huis, dus we gaan nu.
– Natuurlijk, spotte mijn schoonmoeder. – Jullie staan demonstratief op, pakken jullie spullen en slaan de deur achter jullie dicht. Wat een volwassen gedrag.
Ik zette het bord naast de taart.
– Demonstratief was niet ons vertrek. Demonstratief was het om één kind met een leeg bord te laten staan, zodat iedereen kon begrijpen wie u als familie beschouwt.
Mijn schoonmoeder kneep haar lippen op elkaar.
– Ira, begin alsjeblieft niet aan deze oorlog vlak voor mijn verjaardag. Over zes dagen word ik zestig. Familieleden en vrienden komen, mensen hebben hun tickets al gekocht. Ik ga mijn plannen niet veranderen omdat jij hebt besloten beledigd te zijn.
– Ik ga uw plannen ook niet veranderen. U kunt uw verjaardag vieren zoals u zelf wilt.
Ze keek me aandachtig aan.
– En wat moet dat betekenen?
– Voorlopig alleen dat Sonja en ik vertrekken.
Andrej stond op.
– Ik ga met hen mee, mam. Na vanavond heb ik geen zin meer om hier verder aan tafel te zitten.
– Nou, prachtig, zei Galina Viktorovna. – Ga maar met jullie hele gekwetste delegatie naar huis. Over een paar dagen zijn jullie wel weer afgekoeld.
Ik antwoordde haar niet.
In de auto ging Sonja achterin zitten en draaide zich naar het portier.
Andrej startte de motor, maar reed nog niet weg.
Hij keek via de achteruitkijkspiegel naar zijn dochter.
– Sonja, ik wil je iets zeggen. Ik heb gezien wat oma deed. Ik zag hoe je bij de tafel stond. Ik had meteen moeten ingrijpen en niet moeten wachten tot mama er als eerste iets van zei.
Sonja peuterde met haar nagel aan het plastic sluitinkje van haar mouw.
– Pap, ik wil daar niet meer naartoe. Ik denk de hele tijd dat oma weer iets zal doen en dat ik niet begrijp waarom.
Andrej ademde langzaam uit.
– Jij hebt niets verkeerd gedaan. En je hoeft ook niet te bedenken waarom een volwassene zoiets doet. Dat was oma’s beslissing, niet de jouwe.
– Is ze boos op mij?
– Nee. Ze heeft blijkbaar besloten dat familie alleen zo hoort te zijn als het haar goed uitkomt. Maar jij hoeft dat niet te veranderen.
Sonja keek hem eindelijk aan.
– Denk jij dan ook dat ik haar kleindochter niet ben?
