Andrej zei enkele seconden niets.
Toen hij antwoordde, was zijn stem zachter.
– Je hebt het zelf geformuleerd. Voor jou hoort Sonja dankbaar te zijn omdat ze überhaupt in jouw buurt mag zijn.
– Verdraai mijn woorden niet.
– Ik verdraai niets. Gisteren dacht ik er nog over om ten minste een uur te komen. Echt. Ik dacht dat ik apart met je kon praten en je verjaardag buiten ons conflict kon houden.
– Precies. Kom. Laat je vrouw je niet via het kind controleren.
Andrej lachte kort.
– Ira heeft me juist geen enkele keer gevraagd om thuis te blijven. Dat is precies het probleem, mam. Ik kan nu niet doen alsof iemand mij heeft gedwongen te kiezen. Ik moet echt zelf kiezen.
– En je kiest voor een schandaal in plaats van voor je moeder?
– Ik kies ervoor niet te komen waar ik zonder mijn gezin word uitgenodigd.
Galina Viktorovna verhief haar stem.
– Je komt niet op de zestigste verjaardag van je eigen moeder vanwege een vreemd kind?
Andrej steunde met zijn hand op de tafel.
– Nu kom ik zeker niet.
– Dus Ira heeft haar zin gekregen.
– Jij probeert alweer te doen alsof iedereen om jou heen de beslissingen neemt, behalve jijzelf. Ira heeft haar cadeau zelf geannuleerd. Ik neem mijn eigen beslissing. En jij hebt zelf besloten mijn dochter een vreemd kind te noemen.
– Ben je bereid je moeder op te geven voor een vrouw met wie je nog maar een paar jaar samenwoont?
– Je hoeft de formulering niet groter te maken dan ze is. Ik geef je niet op. Ik kom vandaag alleen niet naar je verjaardag omdat je je zoon wilt zien, maar zijn gezin niet wilt erkennen.
– Alle familieleden zullen vragen waar je bent.
– Je kunt hun de waarheid vertellen. Dat is eenvoudiger dan het verhaal over dat vreselijke stuk taart uit te leggen.
– Hier zul je later veel spijt van krijgen.
Andrej keek naar de slaapkamer, waar het witte overhemd nog steeds aan de kast hing.
– Misschien krijg ik van veel dingen spijt. Maar ik wil zeker geen spijt krijgen van het feit dat ik opnieuw heb gezwegen.
Galina Viktorovna ademde zwaar uit.
– Dus je hebt definitief besloten?
– Ik heb besloten dat ik er vandaag niet zal zijn. Gefeliciteerd met je verjaardag, mam. Ik wens je oprecht gezondheid. Maar ik kan niet komen en doen alsof er niets is gebeurd.
Hij beëindigde het gesprek.
Een paar seconden bleef hij bij de tafel staan en liep toen naar de slaapkamer.
Een minuut later kwam Andrej terug zonder het overhemd.
– Weggelegd? vroeg ik.
– Weggelegd.
– Weet je het zeker?
Hij keek me vermoeid aan.
– Je stond op het punt het hele opvoedkundige effect van je uitspraak dat ik zelf moet beslissen, te verpesten.
Ik glimlachte onwillekeurig.
– Goed. Dan trek ik mijn vraag in.
– Dank je. Hoewel je één keer zou kunnen zeggen dat ik het goed heb gedaan.
– Ik kan zeggen dat je eindelijk bent gestopt met doen alsof je het overduidelijke niet ziet.
Andrej kneep zijn ogen samen.
– Wat een ongelooflijk gul compliment. Nu heb ik echt een reden om verder te leven.
– Wen er maar niet aan. Het volgende moet je verdienen.
Sonja stak haar hoofd om de hoek.
– Maken jullie alweer ruzie?
Andrej draaide zich naar haar toe.
– Nee. Mama probeert haar bewondering voor mijn sterke kanten alleen op een heel bijzondere manier te uiten.
– Dat heb ik helemaal niet gezegd, zei ik.
Sonja keek naar ons allebei.
– Dan maken jullie dus zeker ruzie.
Andrej knikte.
– Goed, we zijn ontmaskerd. Maar de ruzie is voorbij. Laat vanavond liever je kamerproject zien voordat je moeder besluit ook mijn karton te annuleren.
– Het karton heb ik niet zelf betaald, dus juridisch gezien maak je weinig kans, antwoordde ik.
Andrej begon te lachen.
Het was de eerste normale lach in een hele week.
Over de verjaardag spraken we niet meer.
Rond zeven uur ‘s avonds stuurde Olga Andrej een bericht.
Hij las het en gaf zijn telefoon aan mij.
‘Mama heeft de hele avond gewacht tot je toch nog zou komen. Ze wilde zelfs de stoel naast zich niet laten weghalen. Ze zei dat je te laat zou komen.’
Daarna kwam er een foto.
Een lange tafel. Bloemen. Feestelijk geklede gasten. Galina Viktorovna in een donkerblauwe jurk aan het hoofd van de tafel.
Naast haar stond een lege stoel.
– Heeft Olga dit expres gestuurd? vroeg ik.
