– Ik denk dat ik toch even naar haar verjaardag ga. Misschien maar een uur. Niet omdat ik vind dat mama gelijk heeft. Ze wordt zestig. Er zullen familieleden zijn en mensen zullen vragen gaan stellen. Ik praat apart met haar.
Op dat moment maakte mijn boosheid definitief plaats voor vermoeidheid.
– Als je gaat, is dat jouw beslissing. Noem het alleen geen poging om de vrede te bewaren. Een vrede die ten koste van een zevenjarig kind wordt bewaard, is te duur.
Andrej wilde net antwoorden toen Sonja met de doos van haar puzzel de keuken binnenkwam.
– Pap, je zei dat je me met de lucht zou helpen. Ik zoek al tien minuten naar één stukje en begin te vermoeden dat het helemaal niet in de doos zit.
Andrej keek haar aan en pakte de doos.
– Ik heb beloofd je te helpen en dat doe ik. Maar als het stukje echt ontbreekt, moeten we toegeven dat zelfs puzzels hun familiegeheimen hebben.
Sonja snoof.
– Zeg nu niet dat het stukje gewoon ‘van de oude generatie’ is.
Andrej verstijfde.
Ik ook.
Sonja draaide zich al om naar haar kamer en leek niet eens te beseffen hoe raak haar opmerking was.
Andrej schudde zijn hoofd.
– Na zo’n opmerking heb ik geen enkele kans meer om deze discussie te winnen. Kom, we gaan je lucht zoeken.
Ze liepen weg.
Ik bleef alleen in de keuken achter.
Op het scherm van mijn telefoon stond inmiddels de e-mail: de reservering was geannuleerd, de terugbetaling was aangevraagd.
De volgende dagen belde Galina Viktorovna mij niet.
Olga belde wel.
– Ira, je begrijpt toch dat mama momenteel enorm gespannen is? begon ze na een korte begroeting. – Ze is jarig, er zijn een hoop gasten en jullie hebben een soort familieboycot georganiseerd.
– Wij hebben geen boycot georganiseerd. Ik heb gewoon besloten niet naar een plek te gaan waar mijn kind als een tweederangs mens wordt behandeld.
– Mama’s opmerking was verschrikkelijk, dat geef ik toe. Maar je had het cadeau ook niet meteen hoeven annuleren.
– Olya, ik vraag jou toch ook niet om je cadeaus voor je moeder met mij af te stemmen. Ik bepaal zelf wat ik geef.
Olga zuchtte zo hard alsof ik persoonlijk tien jaar van haar leven had afgepakt.
– Je begrijpt toch dat ze nu tegen iedereen vertelt dat je haar financieel hebt gestraft vanwege een stuk taart?
– Laat haar maar praten. Als het voor haar makkelijker is om over de prijs van de reis te praten dan over haar eigen woorden tegen een zevenjarig kind, zal ik haar niet tegenhouden.
– En Andrej weet nu ook niet wat hij moet doen. Hij zit tussen jullie in.
– Nee, Olya. Juist nu hoeft hij niet meer tussen ons in te zitten. Nu moet hij zelf beslissen.
– Je hebt de kwestie wel heel hard neergezet.
– Ik heb hem helemaal geen keuze opgelegd. Hij kent mijn beslissing en neemt de zijne.
Olga zweeg even.
– Mama weet zeker dat hij toch komt.
– Misschien. Dat is hun relatie.
– En vind jij dat goed?
– Er kunnen genoeg dingen zijn die me niet bevallen. Maar ik ga een volwassen man niet aan een stoel vastbinden om hem te verhinderen ergens naartoe te gaan.
Daarmee eindigde het gesprek.
Op de ochtend van haar verjaardag opende Andrej de kledingkast en pakte een wit overhemd.
Ik zag het aan de kast hangen, maar zei niets.
Tijdens het ontbijt vertelde Sonja over een opdracht voor school. Ze moesten een model van een kamer maken van gekleurd karton.
– Ik heb heel stevig karton nodig zodat de muren niet omvallen, legde ze aan Andrej uit. – Als ik gewoon karton gebruik, ziet de kamer eruit alsof er een aardbeving is geweest.
– In de berging staat een doos van een monitor. Vanavond kijken we of we daar de muren uit kunnen snijden, antwoordde hij.
– Maar echt vanavond, niet morgen. Ik heb nog maar twee dagen.
– Ik heb de deadline gehoord. Na het eten gaan we bouwen.
Ik merkte dat Andrej zelfs niet naar het overhemd keek.
Rond tien uur belde Galina Viktorovna.
Hij was net boodschappen in de keukenkastjes aan het leggen en zette de telefoon op luidspreker.
– Andrej, hoe laat kom je? vroeg ze zonder begroeting. – Olga is er al. Ik moet weten wie waar gaat zitten.
Andrej zette een pak griesmeel op de plank.
– Mam, ik heb je nog helemaal niet gezegd dat ik kom.
– Begin daar ‘s ochtends niet over. Ira mag zo beledigd zijn als ze wil. Ik ga haar niet bellen om me te vernederen. Maar jij bent mijn zoon en je hoort op de zestigste verjaardag van je moeder te komen.
Andrej deed de kast dicht.
– Het woord ‘hoort’ gaat ons nu echt niet helpen om normaal met elkaar te praten.
– Hoe moet ik dan met je praten? Je loopt al drie dagen om dit verhaal heen alsof er iets verschrikkelijks is gebeurd. Een kind kreeg geen taart. Mijn hemel, mensen hebben echte problemen en jullie maken van een dessert een tragedie.
– Het gaat niet om het dessert. Je weet heel goed waarom dit is gebeurd.
– Omdat je vrouw besloten heeft van mij een slechte stiefmoeder te maken.
Andrej glimlachte zonder enige vrolijkheid.
– Mam, een stiefmoeder kun je helemaal niet zijn. Daarvoor zou je het kind op zijn minst als familie moeten erkennen.
Aan de andere kant bleef het even stil.
Galina Viktorovna sprak nu harder.
– Als je sarcastisch wilt doen, doe dat dan vanavond na mijn verjaardag. Nu heb ik geen tijd. Kom alleen. Ira kan thuisblijven als ze dat zo graag wil. En neem het meisje niet mee. Dan hoeft niemand aan tafel ruzie te maken.
Andrej bewoog niet meer.
– Herhaal dat eens. Stel je nu werkelijk voor dat ik alleen naar je verjaardag kom, zonder mijn vrouw en mijn dochter, zodat het voor jou gemakkelijker is?
– Ik stel voor dat we één dag geen voorstelling maken. Ira heeft zelf gezegd dat ze niet komt. En het meisje zal na dat gedoe waarschijnlijk ook met een lang gezicht aan tafel zitten. Waarom zou je dat allemaal op een feestelijke dag willen?
Ik stond bij de gootsteen en keek naar Andrej.
Hij haalde de telefoon van de luidspreker, maar zijn stem werd alleen maar duidelijker.
– Mam, noem Sonja niet ‘het meisje’ alsof je haar naam voor het eerst hoort.
– Andrej, ik weet heel goed hoe ze heet. En ik weet ook heel goed dat jij drie jaar geleden de adoptie hebt geregeld. Maar dat was jouw keuze. Niemand heeft het mij gevraagd.
– En dat hoefde ook niet. Toen ik besliste wie mijn dochter is, hoefde jij daar niet over geraadpleegd te worden.
– Precies. Jouw dochter. Niet de mijne.
– Niemand dwingt je om van haar te houden. Maar je kunt een kind ook zonder grote liefde gewoon niet vernederen.
– Ik heb haar niet vernederd! antwoordde Galina Viktorovna scherp. – Ze zat in mijn huis en at aan mijn tafel. Wat had ik dan nog moeten doen? Een kroon op haar hoofd zetten?
