‘U bent de vrouw die in mijn auto in slaap is gevallen.’
Ik stond met een stethoscoop tegen de borst van mijn patiënt toen die stem achter mij klonk. Mijn vingers verstijfden op het koude metaal.
De man uit de zwarte Volvo vulde de deuropening alsof hij er speciaal was neergezet om mijn laatste restje waardigheid te komen ophalen.
Drie dagen eerder had ik nog gehoopt hem nooit meer te zien.
Mijn naam is Noor de Vries. Ik was achtendertig en werkte als internist in het Sint-Antonius Medisch Centrum in Utrecht. Die bewuste maand draaide ik extra diensten omdat twee collega’s ziek waren en een derde met zwangerschapsverlof was.
Mijn dienst was om zeven uur ’s ochtends begonnen. Door een griepgolf, een ernstig verkeersongeluk op de A12 en een tekort aan bedden liep hij door tot de volgende ochtend. Vierentwintig uur nadat ik mijn eerste koffie had ingeschonken, voelde zelfs knipperen als zwaar werk.
Buiten de hoofdingang stonden drie zwarte auto’s achter elkaar. De taxichauffeur die het ziekenhuis voor mij had geregeld, zou volgens de verpleegkundige in een zwarte Volvo rijden.
Ik opende de achterdeur van de eerste Volvo en liet me op de leren bank vallen.
‘Leidsche Rijn,’ mompelde ik.
De man naast mij keek op van zijn telefoon. Donker haar, een grijze jas, een gezicht dat normaal alleen voorkwam in advertenties voor horloges die meer kostten dan mijn appartement.
‘Pardon?’
‘Als de chauffeur vraagt waarheen.’
Ik legde mijn tas naast mijn voeten. De verwarming blies langs mijn benen. Voorin zat niemand, maar mijn uitgeputte hoofd registreerde dat pas veel te laat.
‘Bent u in orde?’ vroeg hij.
‘Volstrekt.’
Dat was het laatste woord dat ik bewust uitsprak.
Toen ik wakker werd, lag mijn hoofd tegen zijn schouder. Mijn linkerhand rustte op zijn onderarm en ik had een kleine vochtige plek op de kraag van zijn jas achtergelaten.
De man zat doodstil.
‘Hoe lang?’ vroeg ik.
‘Ongeveer zeven minuten.’
Ik kwam overeind. Buiten zag ik de glazen gevel van een advocatenkantoor aan de Maliebaan. Niet mijn straat. Niet eens mijn wijk.
‘Dit is geen taxi.’
‘Dat vermoeden had ik ook.’
Ik trok mijn tas van de vloer en stootte daarbij met mijn knie tegen het middenconsole.
‘Waarom hebt u niets gezegd?’
‘Dat heb ik geprobeerd. U zei dat ik eerst uw kalium moest controleren.’
Hij glimlachte nauwelijks. Dat maakte het erger.
‘Het spijt me.’
‘U had slaap nodig.’
‘Ik had een taxi nodig.’
Ik rukte de deur open en stapte uit. Mijn schoen belandde in een plas. Nog voordat hij iets kon zeggen, liep ik weg met één natte voet en een afdruk van zijn veiligheidsgordel over mijn wang.
Nu stond hij dus in kamer 614.
Mijn patiënt, de eenenzeventigjarige Margriet de Wit, keek van hem naar mij. Ze was de vorige avond opgenomen na een ernstige hypo, hoewel ze volgens haar dossier geen diabetes had. Haar bloedglucose was gevaarlijk laag geweest, haar hartritme onregelmatig.
‘Kennen jullie elkaar?’ vroeg ze.
‘Nee,’ zei ik.
‘Zeven minuten,’ zei hij tegelijk.
Margriet trok één wenkbrauw op.
‘Daan, laat de dokter werken.’
De naam kwam bij mij binnen als een vertraagde klap. Daan Vermeer. Vierenveertig jaar. Oprichter en grootaandeelhouder van Vermeer Medische Systemen, leverancier van ziekenhuissoftware en slimme infuuspompen. Zijn vermogen werd in zakenbladen op ruim één miljard euro geschat.
Op onze afdeling hingen sinds twee maanden apparaten met zijn bedrijfslogo.
‘Bent u haar zoon?’ vroeg ik.
‘Mijn moeder gebruikt haar meisjesnaam.’
Margriet zuchtte. ‘Omdat ik geen wandelend persbericht ben.’
Ik keek weer naar haar medicatieoverzicht. Om 02.14 uur had haar infuuspomp een dosis insuline toegediend. In het elektronisch dossier stond geen voorschrift. De pomp hoorde bovendien niet eens aan haar patiëntprofiel gekoppeld te zijn.
‘Mevrouw De Wit, weet u nog wie vannacht uw infuus heeft verwisseld?’
‘Een jonge verpleegkundige. Eline, geloof ik. Ze zei dat de pomp vreemd piepte.’
Daan kwam naast het bed staan.
‘Is er iets misgegaan?’
‘Dat probeer ik vast te stellen.’
‘Met een apparaat van mijn bedrijf?’
Ik keek hem aan. De lichte spot van drie dagen eerder was verdwenen.
‘Dat heb ik niet gezegd.’
‘U hoefde het niet te zeggen.’
Nog diezelfde ochtend meldde ik het incident bij mijn afdelingshoofd, Pieter van Loon. Pieter was vijfenvijftig, droeg altijd blauwe pakken en sprak over patiënten alsof het vertragingen in een logistiek proces waren.
Hij draaide zijn computerscherm naar mij toe.
‘De pomp heeft geen insuline toegediend. Het centrale systeem toont alleen een zoutoplossing.’
‘De lokale geschiedenis op het apparaat toont iets anders.’
‘Dan heb je verkeerd gekeken.’
Ik legde een foto op zijn bureau. Eline had die vlak na het incident gemaakt. Op het scherm van de pomp stond duidelijk: INSULINE, 8 EENHEDEN.
Pieter schoof de foto terug.
‘Je hebt vierentwintig uur gewerkt. Vermoeidheid beïnvloedt het beoordelingsvermogen.’
‘De bloeduitslag liegt niet.’
‘Noor, doe normaal. De patiënt leeft.’
Hij zei het alsof overleven bewees dat er geen fout was gemaakt.
‘Dat is geen veiligheidsnorm.’
Pieter vouwde zijn handen op zijn bureau. ‘Vermeer onderhandelt met ons over een contract van achttien miljoen euro. Beschuldigingen zonder sluitend bewijs kunnen het ziekenhuis ernstig schaden.’
‘Dan moeten we sluitend bewijs verzamelen.’
‘Dat is niet jouw taak.’
Toen ik opstond, zag ik door het raam de natte fietsen bij de personeelsingang. Mensen kwamen binnen, veegden hun schoenen en begonnen aan een gewone werkdag.
Op Pieters bureau lag een map met het logo van Vermeer Medische Systemen. Bovenaan stond de naam van mijn ex-man: Lars Meijer.
Lars was tweeënveertig, anesthesioloog en lid van de commissie die nieuwe medische apparatuur inkocht. Ons huwelijk was twee jaar eerder geëindigd nadat ik ontdekte dat hij al maanden geld van onze gezamenlijke rekening overmaakte naar een rekening waar ik niets van wist.
Hij noemde het destijds ‘financiële ruimte’.
De rechter noemde het onttrekking aan de gemeenschap.
Toen ik hem die middag in de koffiekamer aansprak, roerde hij rustig suiker door zijn espresso.
‘Waarom staat jouw naam op het Vermeer-dossier?’
