Even snel een bericht beantwoorden, het nieuws bekijken of door sociale media scrollen. Voor veel mensen gebeurt dit tientallen keren per dag. De smartphone ligt bijna altijd binnen handbereik en gaat overal mee naartoe. Maar wat doet al dat telefoongebruik eigenlijk met je hersenen?
Daar bestaat volgens onderzoekers geen eenvoudig antwoord op. Wetenschappelijk onderzoek laat wel zien dat smartphones invloed kunnen hebben op verschillende hersenfuncties. Vooral slaap en aandacht lijken daarbij belangrijk te zijn. Voor blijvende schade aan de hersenen door normaal gebruik bestaat momenteel geen overtuigend bewijs.
De Hersenstichting onderzocht daarom wat er tot nu toe over dit onderwerp bekend is. Daarvoor werden verschillende wetenschappelijke onderzoeken naast elkaar gelegd. Ook spraken de onderzoekers met zes deskundigen uit verschillende vakgebieden. Onder andere psychologie, neurowetenschappen en jeugdgezondheid kwamen daarbij aan bod.
Niet alleen je schermtijd is belangrijk
Bij smartphonegebruik wordt vaak vooral naar het aantal uren gekeken. Mensen vragen zich bijvoorbeeld af hoeveel schermtijd nog gezond is. Toch zegt alleen het aantal uren lang niet alles. Volgens onderzoekers is vooral belangrijk wat je tijdens die schermtijd doet.
Iemand kan een uur videobellen met familie. Een ander kijkt hetzelfde uur voortdurend korte filmpjes op sociale media. Hoewel de schermtijd gelijk is, is het gebruik totaal verschillend. Daardoor kunnen ook de mogelijke effecten anders zijn.
Het maakt bijvoorbeeld verschil waarvoor je de telefoon gebruikt. Ook het aantal meldingen speelt een rol. Wanneer je telefoon voortdurend piept, wordt je aandacht telkens opnieuw getrokken. Dat kan veel onrustiger zijn dan rustig een artikel lezen.
Ook multitasken kan belangrijk zijn. Misschien werk je achter een computer en bekijk je ondertussen voortdurend berichten. Je hersenen moeten dan steeds tussen verschillende activiteiten schakelen. Hierdoor kan langdurig concentreren moeilijker worden.
Het moment waarop je de smartphone gebruikt speelt eveneens mee. Vooral gebruik vlak voordat je gaat slapen verdient aandacht. Ook de mate waarin je gemakkelijk kunt stoppen is belangrijk. Sommige mensen leggen hun toestel moeiteloos weg, terwijl anderen blijven scrollen.
Het gaat daarom niet alleen om minder minuten op je scherm. Bewust omgaan met je smartphone lijkt minstens zo belangrijk. Vooral automatische gewoontes kunnen ervoor zorgen dat je veel vaker kijkt dan nodig.
