Na een lange vakantie denken veel Nederlanders direct aan legionella. De kranen hebben dagenlang niet gelopen en het water stond stil. Daarom laten veel mensen bij thuiskomst alle kranen en douches enige tijd doorstromen. Toch is het goed om te weten hoe groot het werkelijke gevaar thuis is.
Legionella kan ernstige gezondheidsproblemen veroorzaken, maar de kans op besmetting in een gewone woning is klein. De bacterie wordt vooral gevaarlijk wanneer besmet water verandert in fijne nevel. Die kleine druppeltjes kunnen vervolgens diep in de longen terechtkomen. Vooral ouderen, rokers en mensen met een zwakke weerstand moeten extra voorzichtig zijn.
Zo ontstaat legionella in water
Legionella is een bacterie die van nature voorkomt in water en vochtige grond. In kleine hoeveelheden veroorzaakt dat meestal geen problemen. De bacterie kan zich echter snel vermenigvuldigen wanneer de omstandigheden gunstig zijn. Vooral lauw, stilstaand water vormt een prettige leefomgeving.
De groei verloopt het snelst bij temperaturen tussen ongeveer 20 en 50 graden. Ook een slijmlaag aan de binnenkant van leidingen kan helpen. Zo’n laag wordt een biofilm genoemd. Daarin kunnen legionellabacteriën zich verbergen en verder groeien.
Wanneer water regelmatig door de leidingen stroomt, wordt het steeds ververst. De kans op sterke groei blijft daardoor beperkt. Bij een ongebruikte kraan, douche of tuinslang blijft hetzelfde water echter langer staan. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren tijdens een vakantie.
Toch betekent stilstaand water niet automatisch dat je woning gevaarlijk is. Legionellabacteriën die ziekte veroorzaken, worden niet vaak in huishoudelijke leidingen gevonden. Zelfs bij blootstelling krijgen de meeste mensen geen ernstige klachten. Het risico is thuis dus klein, maar nooit helemaal uitgesloten.
Doorspoelen verwijdert niet automatisch alle bacteriën uit een eventuele biofilm. Toch blijft het verstandig om stilstaand water regelmatig te verversen. Dat geldt vooral voor kranen en douches die weinig worden gebruikt. Zo verklein je de kans dat bacteriën zich sterk vermenigvuldigen.
Besmetting ontstaat vooral door waternevel
Je raakt meestal niet besmet door water met legionella te drinken. Het gevaar ontstaat vooral bij het inademen van piepkleine waterdruppeltjes. Deze nevel kan diep in de longen terechtkomen. Daar kan de bacterie vervolgens een infectie veroorzaken.
