Een douche is een bekend voorbeeld van een installatie die water vernevelt. Ook bubbelbaden, sauna’s en sierfonteinen kunnen kleine druppeltjes verspreiden. Hetzelfde geldt voor tuinslangen, sproeiers en hogedrukreinigers. Vooral water dat lang in een warme slang stond, verdient aandacht.
Ook natte koeltorens kunnen legionellabacteriën via de lucht verspreiden. Zulke installaties worden gebruikt om grote gebouwen of industriële processen te koelen. Het gaat niet om iedere gewone airconditioning. Alleen systemen waarin water wordt verneveld, kunnen dit specifieke risico opleveren.
Legionella wordt niet van mens op mens overgedragen. Je kunt de ziekte dus niet krijgen door iemand aan te raken. Ook samen eten of dezelfde ruimte delen vormt geen gevaar. Besmetting ontstaat vrijwel altijd door rechtstreeks contact met besmette waternevel.
Drinkwater met legionella levert voor de meeste mensen eveneens weinig gevaar op. De bacterie moet namelijk in de longen terechtkomen. Mensen met ernstige slikproblemen vormen daarop een uitzondering. Bij hen kan drinken soms leiden tot verslikken en besmet water in de longen.
Deze klachten kunnen ontstaan
De meeste gezonde mensen merken niets na blootstelling aan legionella. Hun afweersysteem ruimt de bacterie op voordat ernstige problemen ontstaan. Een deel krijgt milde klachten die op griep lijken. Daardoor wordt de oorzaak niet altijd herkend.
De eerste verschijnselen ontstaan meestal tussen twee en tien dagen na besmetting. Iemand kan last krijgen van hoofdpijn, spierpijn en koorts. Ook misselijkheid, diarree en een droge hoest kunnen voorkomen. Bij een milde infectie verdwijnen deze klachten vaak vanzelf.
Soms veroorzaakt legionella een ernstige longontsteking. Deze ziekte staat bekend als veteranenziekte. Mogelijke klachten zijn hoge koorts, koude rillingen en ernstige benauwdheid. Ook pijn bij het ademhalen en verwardheid kunnen voorkomen.
Bij deze ernstige vorm is meestal behandeling in een ziekenhuis nodig. Artsen behandelen de infectie met antibiotica. Het herstel kan lang duren, zelfs wanneer de behandeling goed aanslaat. Sommige patiënten houden nog maanden last van vermoeidheid of kortademigheid.
In Nederland overlijdt een klein deel van de patiënten met legionellalongontsteking. De kans op overlijden is groter bij oudere en kwetsbare mensen. Veteranenziekte komt vrijwel nooit voor bij mensen jonger dan veertig jaar.
Neem bij hoge koorts, benauwdheid of pijn bij het ademen contact op met een arts. Vertel daarbij over mogelijke blootstelling aan waternevel. Denk bijvoorbeeld aan een hotel, bubbelbad, sauna of ongebruikte douche. Die informatie kan helpen bij het stellen van een diagnose.
Vooral deze mensen lopen meer risico
Leeftijd speelt een belangrijke rol bij het ontstaan van ernstige klachten. Mensen boven de vijftig hebben duidelijk meer risico. Hun afweersysteem reageert soms minder krachtig op een besmetting. Dat geldt vooral wanneer zij daarnaast andere gezondheidsproblemen hebben.
