Ook rokers zijn kwetsbaarder voor legionella. Roken beschadigt de luchtwegen en vermindert hun natuurlijke bescherming. Daardoor krijgen bacteriën gemakkelijker de kans om een longontsteking te veroorzaken. Ook voormalige zware rokers kunnen een verhoogd risico houden.
Mensen met een chronische ziekte moeten eveneens extra opletten. Denk aan ernstige longziekten, diabetes of hartproblemen. Ook medicijnen die de afweer onderdrukken verhogen het risico. Dat kan bijvoorbeeld gelden na een transplantatie of tijdens bepaalde behandelingen.
Het aantal legionellabesmettingen verschilt van jaar tot jaar. Warm en vochtig zomerweer kan invloed hebben op het aantal gevallen. Ook worden jaarlijks besmettingen gemeld na buitenlandse reizen. Hotels, campings en vakantieverblijven hebben vaak grotere waterinstallaties.
Juist op zulke locaties is legionellapreventie extra belangrijk. Dat geldt ook voor ziekenhuizen, verpleeghuizen, sauna’s en truckstops. Deze locaties moeten daarom aan strengere wettelijke regels voldoen. Voor een gewone woning is zo’n uitgebreid beheersplan niet verplicht.
Zo beperk je het risico thuis
Na thuiskomst is het verstandig om ongebruikte leidingen te verversen. Laat kranen die langer dan een week stilstonden rustig doorlopen. Voorkom daarbij zoveel mogelijk verneveling. Leg een douchekop bijvoorbeeld in een emmer of houd hem onder water.
Laat zowel koud als warm water stromen totdat de temperatuur stabiel voelt. Meestal duurt dat ongeveer één minuut. Ventileer de badkamer tijdens het doorspoelen. Ga niet direct naast een sproeiende douchekop staan.
Controleer ook de temperatuur van je warmwatersysteem. Een boiler of combiketel moet voldoende heet water leveren. Een temperatuur van ongeveer 60 graden helpt bacteriegroei te beperken. Pas de installatie niet zelf aan wanneer je onvoldoende technische kennis hebt.
Laat werkzaamheden aan leidingen of warmwatersystemen uitvoeren door een erkende installateur. Verkeerde aanpassingen kunnen dode stukken leiding veroorzaken. Daar blijft water vervolgens langdurig stilstaan. Juist zulke plekken kunnen gunstig zijn voor bacteriegroei.
Maak apparaten die water vernevelen regelmatig schoon. Denk aan luchtbevochtigers, CPAP-apparaten, plantensproeiers en hogedrukreinigers. Laat er geen water in staan wanneer je ze langere tijd niet gebruikt. Volg altijd de schoonmaakinstructies van de fabrikant.
Een tuinslang kan in de zomer sterk opwarmen. Laat het oude water daarom eerst rustig weglopen. Richt de slang daarbij niet op jezelf of anderen. Sluit daarna pas een sproeier of andere vernevelaar aan.
Koffiezetapparaten en waterkokers vormen normaal geen legionellarisico. Het water wordt daarin voldoende verhit. Ook een gewoon waterbakje op de verwarming vernevelt het water niet. Daardoor kun je de bacterie niet gemakkelijk inademen.
Kwetsbare mensen kunnen extra voorzorgsmaatregelen nemen. Vervang een oude douchekop en doucheslang regelmatig. Kalkaanslag en vuil kunnen namelijk bijdragen aan biofilm. Laat een thermostatische kraan bij twijfel professioneel controleren en reinigen.
Het risico op veteranenziekte in een gewone woning blijft gelukkig klein. Toch is het verstandig om weinig gebruikte waterpunten regelmatig te verversen. Vooral kwetsbare mensen moeten voorzichtig omgaan met warme waternevel. Met enkele eenvoudige maatregelen blijft de kans op besmetting zo laag mogelijk.
