Lever is een voedzaam en veelzijdig ingrediënt dat al eeuwenlang in verschillende keukens wordt gebruikt. Rijk aan ijzer, vitaminen en eiwitten wordt het geprezen om zijn gezondheidsvoordelen en diepe, kenmerkende smaak. Of je nu kiest voor klassieke levergerechten zoals lever met uien of experimenteert met moderne bereidingen, dit orgaanvlees biedt een unieke culinaire ervaring.
Wat is lever?
De lever is het grootste orgaan in het lichaam van mensen én van dieren. Net als bij mensen heeft de lever van dieren een belangrijke rol in allerlei lichaamsprocessen. Hij speelt een rol bij o.a. de spijsvertering, het filteren van het bloed en het verwijderen van gifstoffen die ontstaan bij de stofwisseling en/of van buiten komen. Meestal denken we alleen aan het vlees (het spierweefsel) om te eten, maar de lever van dieren kan ook gegeten worden. Vroeger werd orgaanvlees, waartoe ook lever behoort, veel vaker gegeten. Er is een periode geweest dat het een delicatesse was, alleen bereikbaar voor de hogere klasse. Het heeft een specifieke smaak en textuur en kan in verschillende gerechten verwerkt worden.
Welke soorten zijn er te koop?
De bekendste lever is wellicht runderlever. Maar de lever van veel andere dieren kan ook gegeten worden: kip, kalf, varken, lam en eend. Ook is er kabeljauwlever (in blik) te koop. Qua smaak en voedingswaarde verschillen ze onderling wel wat.
Waar let je op als je het koopt?
Er zijn wel wat aandachtspunten bij het kopen van lever.
- Als je vlees eet, is het vanuit milieu oogpunt zeker een goed idee om ook orgaanvlees te eten. Dit zorgt ervoor dat de impact van het eten van dieren op het milieu een stuk lager wordt.
- Kies altijd voor lever van biologische, grasgevoerde dieren. Het dier bestaat immers uit wat het zelf gegeten heeft. Als een dier allerlei granen met evt. genetisch gemanipuleerde ingrediënten en additieven eet, wordt het vlees er bepaald niet gezonder op. Als het dier daarentegen in de wei loopt waar het allerlei kruiden kan eten, komt dat het (orgaan)vlees ten goede.
- Neem geen varkenslever. Varkens kunnen niet zweten, waardoor ze hun afvalstoffen opslaan. Ook in de lever!
- Zorg dat je verse of vers ingevroren lever koopt.
Hoe lang kun je het bewaren?
Lever kun je ongeveer 2-3 dagen bewaren in de koelkast. Je kunt het ook invriezen. Dan is het wel enkele maanden houdbaar.
Wat kun je er in de keuken mee doen?
Lang niet iedereen doe je er een plezier mee. Het heeft nu eenmaal een behoorlijk uitgesproken smaak. Toch zou ik zeggen: geef het eens een kans. Je kunt het op verschillende manieren bereiden. Ik geef je wat suggesties.
- Bakken of grillen met ui en kruiden
- Maak er paté of leverworst van. Dan is de textuur en de smaak wat ‘toegankelijker’. Als je in de winkel leverworst koopt, let dan goed op de ingrediënten. Het beste kun je terecht in de biowinkel, waar leverworst te koop is waar geen toevoegingen in zitten. Je kunt het eenvoudig zelf maken door de lever eerst te koken en vervolgens te mixen met boter (of olijfolie), kruiden en specerijen. Dit kan met alle soorten lever.
- Meng fijngehakte lever door gehakt. Zo proef je het nauwelijks, maar kun je wel profiteren van de voedingsstoffen.
- Kabeljauwlever zorgt meteen ook voor omega 3.
- In een stoofpot met groenten
- Gebakken smaakt het lekker in een salade.
